Hội thảo “Xác định loài cây ưu tiên và xây dựng lộ trình sản xuất hạt giống chất lượng cao gắn với vườn sản xuất kết hợp bảo tồn”

Ngày 04/11/2026, được sự đồng ý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS) phối hợp với Văn phòng đại diện Tổ chức Nghiên cứu Nông lâm kết hợp Quốc tế (ICRAF) tại Việt Nam đã khai mạc Hội thảo “Xác định loài cây ưu tiên và xây dựng lộ trình sản xuất hạt giống chất lượng cao gắn với vườn sản xuất kết hợp bảo tồn”. Hội thảo được tổ chức từ 04-06/11/2026.

Hội thảo nhằm trao đổi kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp xác định loài cây ưu tiên, sản xuất hạt giống chất lượng cao và kết hợp bảo tồn nguồn gen với sản xuất nguồn giống; tăng cường hợp tác giữa các cơ quan quản lý, nghiên cứu và chuyên gia của iệt Nam với các quốc gia trong khu vực.

Nội dung hội thảo tập trung vào xây dựng chương trình chọn tạo giống với mức đầu tư phù hợp nhằm sản xuất hạt giống chất lượng cao; mô hình vườn sản xuất kết hợp bảo tồn (CPO), gắn bảo tồn nguồn gen tại hiện trường với sản xuất hạt giống; giới thiệu và thực hành các công cụ, phương pháp xác định loài cây ưu tiên. Trên cơ sở trao đổi và tham vấn, hội thảo hướng tới đề xuất danh mục loài cây ưu tiên theo khu vực và lộ trình phát triển các khu sản xuất hạt giống chất lượng cao, vườn sản xuất kết hợp bảo tồn.

Sau khi khai mạc hội thảo, các đại biểu đã được nghe các bài trình bày chuyên môn về:

1. Sản xuất hạt giống cây rừng chất lượng cao.

2. Vườn bảo tồn kết hợp sản xuất (CPO)

3. Công cụ và phương pháp ưu tiên lựa chọn loài.

4. Ưu tiên lựa chọn loài:

Tại Hội thảo, Các chuyên gia ICRAF đã giới thiệu nguyên tắc chọn tạo giống đa dạng di truyền với mức đầu tư phù hợp; mô hình vườn sản xuất kết hợp bảo tồn (CPO); cùng các công cụ, bản đồ và ứng dụng lựa chọn loài ưu tiên. Những bài trình bày và hướng dẫn thực hành này cung cấp cơ sở chuyên môn hữu ích cho các đối tác trong khu vực.

Trong phiên thảo luận, các đại biểu chia 2 nhóm cho mỗi quốc gia để thảo luận về ưu tiên lựa chọn loài, tình hình ngân hàng gen cây rừng và công tác bảo tồn tại mối quốc gia; Các loài cây ưu tiên và nhu cầu trọng tâm về nâng cao năng lực; nhu cầu nâng cao năng lực và các lĩnh vực/đề xuất hợp tác tiềm năng với ICRAF/Landscpe Alliance.

Các báo cáo quốc gia bổ sung những kinh nghiệm đa dạng: bảo tồn gắn với chọn giống tại Việt Nam; bảo vệ sinh cảnh và phát triển nguồn giống cộng đồng tại Lào; bảo tồn chuyển chỗ, nuôi cấy mô và bảo quản lạnh sâu tại Thái Lan; nguồn giống và vườn ươm gắn với nông hộ tại Indonesia.

Những kinh nghiệm này cho thấy cần kết nối bảo tồn với sử dụng bền vững nguồn gen và lợi ích của người dân. Các khó khăn về dữ liệu, kỹ thuật và nguồn lực cũng đặt ra yêu cầu tăng cường hợp tác, lựa chọn giải pháp phù hợp với từng loài và điều kiện quốc gia.

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS. Phí Hồng Hải – Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đề xuất ba hướng phối hợp tiếp theo.

Thứ nhất, xây dựng đề xuất loài cây ưu tiên của từng quốc gia, làm rõ nhu cầu bảo tồn, tiềm năng sử dụng và những nội dung có thể hợp tác ở cấp khu vực.

Thứ hai, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực về đánh giá, tư liệu hóa nguồn gen, quản lý nguồn giống và sản xuất hạt giống chất lượng cao.

Thứ ba, cùng ICRAF và các đối tác xem xét xây dựng mô hình thí điểm vườn sản xuất kết hợp bảo tồn có sự tham gia của cộng đồng, phù hợp với nhu cầu và nguồn lực.

Kết quả hội thảo được kỳ vọng thúc đẩy hợp tác giữa VAFS, ICRAF và các đối tác trong bảo tồn, sử dụng bền vững nguồn gen cây rừng, tạo cơ sở cung cấp hạt giống chất lượng cao phục vụ trồng rừng và phát triển sinh kế bền vững. Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam mong muốn tiếp tục phối hợp với ICRAF và các đối tác để cụ thể hóa những hướng trao đổi này.

Hãy quét mã QR để truy cập các tài liệu thuyết trình (được chia sẻ với sự cho phép của tác giả) của hội nghị.

Chúng tôi xin cảm ơn tất cả các tác giả và diễn giả đã chia sẻ công trình của mình và hy vọng rằng những tài liệu này sẽ hỗ trợ cho việc học tập, thảo luận và hợp tác ngay cả sau khi hội nghị kết thúc.

Một số hình ảnh Hội thảo.