Hội thảo quốc tế VAFS–IUFRO ACACIA 2026: “Phát triển bền vững rừng trồng keo trong bối cảnh thế giới biến đổi năng động”

Ngày 5/10/2026, tại Khách sạn Pan Pacific, Hà Nội, Hội thảo quốc tế VAFS–IUFRO ACACIA 2026 khai mạc với chủ đề “Phát triển bền vững rừng trồng keo trong bối cảnh thế giới biến đổi năng động”. Hội thảo quy tụ 200 đại biểu đến từ 16 quốc gia, trong đó có 80 khách quốc tế, cùng sự tham gia của gần 20 công ty lâm nghiệp.

Được sự đồng ý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS) phối hợp với Liên minh các Tổ chức Nghiên cứu Lâm nghiệp Quốc tế (IUFRO) tổ chức Hội thảo quốc tế “Phát triển bền vững rừng trồng keo trong bối cảnh thế giới biến đổi năng động”. Hội thảo diễn ra từ ngày 5 đến ngày 8/10/2026 tại Khách sạn Pan Pacific, Hà Nội. Hội thảo là diễn đàn trao đổi giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp nhằm chia sẻ tiến bộ nghiên cứu, kinh nghiệm sản xuất và thúc đẩy hợp tác trong phát triển rừng trồng keo.

Hội thảo tập trung vào các nhóm nội dung: di truyền, chọn giống và đa dạng sinh học; quản lý rừng trồng thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao năng suất; quản lý sâu bệnh, rủi ro sinh học và môi trường; đổi mới chuỗi giá trị, kinh tế tuần hoàn; chính sách và phát triển bền vững. Các trao đổi hướng tới giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, khả năng chống chịu và giá trị của rừng trồng keo.

Keo là cây trồng lâm nghiệp chủ lực tại Việt Nam và nhiều quốc gia nhiệt đới, cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp giấy và chế biến gỗ, đồng thời góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người trồng rừng. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, rủi ro sâu bệnh gia tăng và thị trường ngày càng yêu cầu cao về nguồn gốc hợp pháp, tính bền vững của sản phẩm, việc nâng cao chất lượng rừng trồng keo có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển ngành lâm nghiệp.

Trong hệ thống rừng trồng sản xuất, cây keo giữ vị trí đặc biệt quan trọng, nguồn nguyên liệu này đã góp phần hình thành ngành công nghiệp chế biến gỗ có quy mô lớn, phục vụ nhiều nhóm sản phẩm từ dăm gỗ, bột giấy, ván đến đồ gỗ xuất khẩu.

Việt Nam cũng từng bước chuyển từ phụ thuộc vào tài nguyên rừng tự nhiên sang phát triển rừng trồng, mở rộng sự tham gia của hộ gia đình và hình thành vùng nguyên liệu phục vụ công nghiệp chế biến. Quá trình hội nhập sâu vào chuỗi giá trị gỗ toàn cầu đồng thời đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về tính hợp pháp, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của thị trường.

Phát biểu trong phiên khai mạc hội thảo, PGS.TS Phí Hồng Hải, Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, cho biết keo vẫn là trụ cột của rừng trồng tại Việt Nam và khu vực. Về thành tựu, công tác chọn giống đã nâng cao năng suất, chất lượng gỗ; rừng trồng gỗ lớn có chứng chỉ ngày càng mở rộng, đánh dấu bước chuyển từ gỗ nguyên liệu giấy chu kỳ ngắn sang gỗ có giá trị cao.

Về thách thức, bệnh chết héo do nấm Ceratocystis và các loại sâu bệnh khác gây thiệt hại ngày càng lớn qua các luân kỳ, trong khi nền tảng di truyền của các dòng vô tính được trồng phổ biến còn hẹp. Các ảnh hưởng của biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp tiếp tục gây ra những khó khăn cho công tác phát triển rừng.

Về định hướng, ông đề xuất ưu tiên chọn giống đa tính trạng, ứng dụng công nghệ sinh học; quản lý sâu bệnh tổng hợp; cơ giới hóa để giảm phụ thuộc lao động thủ công; phát triển các sản phẩm giá trị cao. Các hướng đi này cần gắn với quản lý rừng bền vững, kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, đưa giống mới đến tay hộ trồng rừng quy mô nhỏ cần được xem là ưu tiên trung tâm, để thành quả chọn giống chuyển hóa thành năng suất thực tế.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Triệu Văn Lực cho rằng, việc Việt Nam đăng cai IUFRO Acacia 2026 là sự ghi nhận đối với những nỗ lực và đóng góp của Việt Nam trong nghiên cứu, phát triển rừng trồng keo và chuỗi giá trị gỗ keo trong nhiều thập kỷ qua.

Theo dữ liệu của đơn vị, trong hơn ba thập kỷ, Lâm nghiệp Việt Nam có bước phát triển mạnh mẽ. Đến hết năm 2025, diện tích rừng toàn quốc đạt gần 15 triệu ha, tỷ lệ che phủ rừng duy trì trên 42%. Cùng với bảo vệ, phục hồi rừng tự nhiên, rừng trồng ngày càng trở thành nguồn cung gỗ nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp chế biến, xuất khẩu và sinh kế của hàng triệu hộ dân.

Tại hội thảo, ông Ngô Sỹ Hoài, đại diện VIFOREST, nhận định ngành gỗ thế giới đang chuyển từ cạnh tranh dựa chủ yếu vào giá và sản lượng sang cạnh tranh dựa trên quản trị và giá trị. Các thị trường ngày càng phân hóa, trong khi các quy định về tính hợp pháp, truy xuất nguồn gốc, khí hậu và trách nhiệm thẩm tra ngày càng chặt chẽ.

Cùng với đó, chuỗi cung ứng gỗ đang được tái cấu trúc dưới tác động của địa chính trị, thuế quan và yêu cầu đa dạng hóa rủi ro. Với các quốc gia có thế mạnh về rừng trồng, năng lực cạnh tranh phải đi cùng khả năng chứng minh tính bền vững.

“Câu hỏi đối với Việt Nam không chỉ là có thể cung cấp bao nhiêu gỗ keo, mà mỗi mét khối gỗ có thể tạo ra bao nhiêu giá trị, niềm tin và khả năng chống chịu”, ông Ngô Sỹ Hoài nêu quan điểm.

Theo đại diện VIFOREST, keo cần được nhìn nhận như một nền tảng của chuỗi giá trị lâm nghiệp quốc gia, thay vì chỉ là nguồn nguyên liệu cho các chu kỳ khai thác ngắn. Trọng tâm của ngành cần chuyển từ “nhiều sản lượng hơn” sang “nhiều giá trị hơn trên mỗi ha”.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định khoa học, công nghệ và chất lượng giống là những khâu then chốt đối với phát triển rừng trồng keo. Việt Nam tiếp tục ưu tiên chọn, tạo và sử dụng các giống có năng suất, chất lượng cao, khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng với điều kiện bất lợi; đồng thời phát triển rừng trồng gỗ lớn, chu kỳ dài, hướng tới mục tiêu 1 triệu ha vào năm 2030.

Nicholas Hogarth, Giám đốc Chương trình Lâm nghiệp ACIAR, cùng các chuyên gia quốc tế tại hội thảo tiếp tục nhấn mạnh vai trò của nghiên cứu trong việc giảm rủi ro và bất định cho người trồng rừng, doanh nghiệp chế biến, các nhà đầu tư và người mua.

Chương trình của Hội thảo bao gồm:

Lĩnh vực 1: Chọn giống và ứng dụng công nghệ sinh học

Di truyền và chọn giống: Thảo luận về những tiến bộ mới nhất trong chọn giống keo nhằm tạo ra các giống cải tiến có các đặc tính mong muốn.
Ứng dụng công nghệ sinh học: Khai thác tiềm năng của công nghệ sinh học trong việc nâng cao sinh trưởng, năng suất và khả năng chống chịu sâu bệnh của keo.

Lĩnh vực 2: Lâm sinh và quản lý bền vững

Thực hành quản lý rừng: Thảo luận về các biện pháp trồng và quản lý rừng bền vững, phương thức khai thác và bảo tồn đa dạng sinh học.
Bảo tồn đa dạng sinh học: Trao đổi các chiến lược nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của rừng trồng keo đối với đa dạng sinh học.
An toàn sinh học: Thảo luận những tiến bộ gần đây trong quản lý các loài sâu bệnh hại chính trên rừng trồng keo, các đối tượng sâu bệnh mới nổi, cũng như ứng dụng AI/ứng dụng (App) trong quản lý sâu bệnh.
Tác động của biến đổi khí hậu: Đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sinh trưởng, năng suất và khả năng chống chịu sâu bệnh của keo.

Lĩnh vực 3: Sử dụng gỗ bền vững và chuỗi giá trị

Sử dụng và chế biến gỗ: Nhấn mạnh các thực hành và công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm trong khai thác và chế biến gỗ keo.
Sản phẩm giá trị gia tăng và chuỗi giá trị: Khai thác cơ hội phát triển các sản phẩm có giá trị cao và tăng cường liên kết trong các thị trường trong nước và quốc tế.
Chứng chỉ rừng và tín chỉ carbon: Thảo luận về các hệ thống chứng chỉ và vai trò của rừng trồng keo trong hấp thụ carbon và giao dịch carbon.
Tính bền vững và hàm ý chính sách: Đề cập các vấn đề bền vững trọng tâm và định hướng chính sách cho phát triển keo trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Diễn đàn Công nghiệp Lâm nghiệp về thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và sản xuất, đồng thời thúc đẩy chia sẻ tri thức toàn cầu.

Phát triển cộng đồng: Thảo luận về lợi ích kinh tế – xã hội của rừng trồng keo đối với cộng đồng địa phương.
Khoảng trống tri thức: Xác định các nhu cầu nghiên cứu then chốt nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành keo, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận các tiến bộ công nghệ cho các hộ trồng rừng quy mô nhỏ.
Phát triển chuỗi giá trị: Thúc đẩy chế biến sâu, gia tăng giá trị và đa dạng hóa các sản phẩm từ keo nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.

Bên cạnh các phiên khoa học, đại biểu tham quan hiện trường tại Tuyên Quang hoặc Ba Vì, Hà Nội, để tìm hiểu chuỗi giá trị lâm nghiệp và quá trình từ chọn giống đến nhân giống, đưa giống vào sản xuất.

Với sự tham gia của đại biểu từ 16 quốc gia, VAFS–IUFRO ACACIA 2026 là cơ hội tăng cường mạng lưới hợp tác khoa học và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế. Hội thảo hướng tới xác định các ưu tiên nghiên cứu, hỗ trợ phát triển rừng trồng keo có năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu tốt hơn, đóng góp vào chuỗi giá trị lâm nghiệp bền vững.