Hội thảo định hướng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực lâm nghiệp giai đoạn 2026–2030

Ngày 21/8/2026 tại Hà Nội, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp với Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo “Định hướng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực lâm nghiệp 05 năm giai đoạn 2026–2030”. Hội thảo do PGS.TS. Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm và PGS.TS. Phí Hồng Hải, Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đồng chủ trì. Tham dự hội thảo còn có Lãnh đạo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Trưởng phòng chuyên môn và chuyên viên các phòng trực thuộc Cục; Lãnh đạo Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam và các đơn vị trực thuộc Viện; Lãnh đạo Trường Đại học Lâm nghiệp và các đơn vị trưc thuộc Trường; Các nhà khoa học và chuyên gia đầu ngành lĩnh vực Lâm nghiệp.

Hội thảo nhằm đánh giá kết quả hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH,CN&ĐMST) giai đoạn 2021–2025 lĩnh vực Lâm nghiệp; nhận diện những tồn tại, hạn chế và bài học kinh nghiệm; đồng thời thống nhất định hướng, nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026–2030.

TS. Triệu Thái Hưng trình bày kết quả nghiên cứu khoa học nổi bật giai đoạn 2021–2025 của Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam :

Giai đoạn 2021–2025, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đã triển khai 414 nhiệm vụ, dự án và nhiệm vụ chuyên môn, trong đó có 340 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, nhiệm vụ xây dựng tiêu chuẩn và 74 dự án, nhiệm vụ ứng dụng phục vụ phát triển lâm nghiệp.

Kết quả nổi bật lĩnh vực giống và lâm sinh

Trong lĩnh vực giống, công nghệ sinh học và bảo tồn nguồn gen, Viện đã có 94 giống cây lâm nghiệp mới được công nhận, trong đó một số giống Keo và Bạch đàn đạt năng suất bình quân từ 25 m³/ha/năm trở lên; được cấp 13 bằng bảo hộ giống cây trồng mới và xây dựng cơ sở dữ liệu đặc điểm hình thái, ADN của 80 giống cây lâm nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng nguồn giống và phục vụ quản lý, nhận dạng, bảo hộ giống.

Trong lĩnh vực lâm sinh và phát triển rừng, các nghiên cứu tập trung vào thâm canh, nuôi dưỡng rừng, chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang kinh doanh gỗ lớn, phát triển rừng hỗn giao, phục hồi rừng tự nhiên nghèo, rừng ngập mặn và đất suy thoái; phát triển cây dược liệu, lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng. Viện đã hoàn thiện tài liệu hướng dẫn kỹ thuật gây trồng 20 loài cây lâm nghiệp chính và được công nhận 2 tiến bộ kỹ thuật về quản lý tổng hợp sâu, bệnh hại Mắc ca và Hồi.

Chuyển đổi số và phát triển sản phẩm khoa học, công nghệ tại Viện:

Công nghệ viễn thám, GIS, UAV, bản đồ số và trí tuệ nhân tạo được đẩy mạnh ứng dụng trong điều tra, giám sát tài nguyên rừng, ước tính sinh khối và trữ lượng các-bon; hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng, cập nhật hiện trạng rừng, quy hoạch và quản lý rừng bền vững. Viện cũng phát triển các cơ sở dữ liệu về giống, nguồn gen, đất và lập địa, tài nguyên rừng và các loài gỗ.

Giai đoạn 2021–2025, Viện có 47 tiến bộ kỹ thuật được công nhận, chủ trì xây dựng 100 tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực lâm nghiệp, trong đó 94 tiêu chuẩn đã được công bố. Viện được cấp 12 bằng độc quyền giải pháp hữu ích, cùng 13 bằng bảo hộ giống cây trồng mới. Phần mềm truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp Việt Nam (iTwood) đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.

Một kết quả đáng chú ý là việc thí điểm cấp 20.202 mã số vùng trồng cho 25.503 ha rừng nguyên liệu tại 96 xã thuộc 5 tỉnh phía Bắc, góp phần quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và tổ chức liên kết sản xuất.

Hoạt động công bố khoa học tiếp tục được duy trì với 791 bài báo khoa học, trong đó 216 bài báo quốc tế, cùng 25 cuốn sách và tài liệu khoa học được xuất bản.

PGS.TS. Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phát biểu tại Hội thảo

Định hướng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026–2030:

Hội thảo đã xác định, giai đoạn 2026–2030 cần chuyển mạnh từ thực hiện các nhiệm vụ riêng lẻ sang các chương trình nghiên cứu trung hạn, liên ngành, liên vùng, có tính kế thừa và tạo ra sản phẩm có khả năng ứng dụng cao. Nghiên cứu cần được tổ chức theo chuỗi từ xác định yêu cầu, nghiên cứu, thử nghiệm, công nhận sản phẩm đến chuyển giao, nhân rộng và đánh giá hiệu quả sau chuyển giao; tăng cường sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, địa phương và chủ rừng ngay từ khâu đề xuất nhiệm vụ. Các hướng ưu tiên gồm:

Giống cây lâm nghiệp, công nghệ sinh học và nguồn gen: ứng dụng công nghệ hệ gen, chỉ thị phân tử, đa bội thể, trí tuệ nhân tạo và công nghệ nhân giống mới; phát triển giống có năng suất, chất lượng cao, chống chịu tốt và thích ứng với biến đổi khí hậu; hoàn thiện cơ sở dữ liệu ADN và mã vạch ADN phục vụ quản lý, nhận dạng và bảo hộ giống.

Lâm sinh, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ rừng: xây dựng các gói kỹ thuật trồng, thâm canh và nuôi dưỡng rừng gỗ lớn; phát triển rừng hỗn giao; phục hồi rừng tự nhiên nghèo, rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng ven biển, rừng ngập mặn và đất suy thoái; phát triển cây dược liệu, cây đa mục đích và lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng.

Điều tra, giám sát và quản lý tài nguyên rừng: đẩy mạnh ứng dụng ảnh vệ tinh, viễn thám, UAV, LiDAR, GIS, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn; xây dựng hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định các-bon rừng; hoàn thiện công cụ phục vụ quản lý rừng bền vững, chứng chỉ rừng, quản lý vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng và chuỗi hành trình sản phẩm.

Công nghiệp rừng và kinh tế tuần hoàn: tập trung chế biến sâu, vật liệu mới, sử dụng hiệu quả nguyên liệu và phụ phẩm; phát triển sản phẩm giá trị gia tăng từ gỗ, tre, nứa và lâm sản ngoài gỗ; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn và tự động hóa trong sản xuất.

Hội thảo thống nhất quan điểm: khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026–2030 phải gắn chặt với yêu cầu phát triển ngành, thực tiễn sản xuất và nhu cầu thị trường; lấy chất lượng khoa học, sản phẩm cuối cùng, khả năng ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa và tác động thực tiễn làm tiêu chí quan trọng đánh giá hiệu quả nhiệm vụ.

Việc tăng cường liên kết cơ quan quản lý – viện nghiên cứu – trường đại học – doanh nghiệp – địa phương – chủ rừng, tổ chức nghiên cứu theo chuỗi và xác định rõ sản phẩm, địa chỉ ứng dụng ngay từ khâu đề xuất sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư cho KH,CN&ĐMST, hướng tới xây dựng nền lâm nghiệp hiện đại, xanh, tuần hoàn, các-bon thấp và đa giá trị trong giai đoạn 2026–2030.