{"id":8598,"date":"2009-03-24T02:24:17","date_gmt":"2009-03-23T19:24:17","guid":{"rendered":"http:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/2009\/03\/bao-ton-mot-so-loai-tre-truc-quy-hiem-o-viet-nam\/"},"modified":"2019-09-25T10:15:23","modified_gmt":"2019-09-25T03:15:23","slug":"bao-ton-mot-so-loai-tre-truc-quy-hiem-o-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/bao-ton-mot-so-loai-tre-truc-quy-hiem-o-viet-nam\/","title":{"rendered":"B\u1ea3o t\u1ed3n m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i Tre tr\u00fac qu\u00fd hi\u1ebfm \u1edf vi\u1ec7t nam"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Ngh\u0129a<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc L\u00e2m nghi\u1ec7p VN<\/em><\/p>\n<h4><u>I. Tre tr\u00fac \u1edf th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 \u1edf Vi\u1ec7t nam<\/u><\/h4>\n<p>Tre tr\u00fac v\u1edbi kho\u1ea3ng 1250 lo\u00e0i c\u1ee7a 75 chi c\u00f3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u1edf m\u1ecdi ch\u00e2u l\u1ee5c tr\u1eeb ch\u00e2u \u00c2u. Ch\u00e2u \u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e0u v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ch\u1ee7ng lo\u1ea1i Tre tr\u00fac, v\u1edbi kho\u1ea3ng 65 chi v\u00e0 900 lo\u00e0i (Rao and Rao, 1995), trong \u0111\u00f3 theo Biswas (1995) th\u00ec Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 t\u1edbi 92 lo\u00e0i v\u00e0 16 chi (B\u1ea3ng 1). V\u0169 V\u0103n D\u0169ng (1978) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra danh s\u00e1ch c\u1ee7a 45 lo\u00e0i Tre tr\u00fac, c\u00f2n Nguy\u1ec5n T\u1eed \u01b0\u1edfngv\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh H\u01b0ng (1995) th\u00ec th\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00f3 kho\u1ea3ng 150 lo\u00e0i Tre tr\u00fac thu\u1ed9c 20 chi \u1edf Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p><strong><em>B\u1ea3ng 1. Ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e1c lo\u00e0i v\u00e0 chi Tre tr\u00fac tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/em><\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>N\u01b0\u1edbc<\/td>\n<td>S\u1ed1 chi<\/td>\n<td>S\u1ed1 lo\u00e0i<\/td>\n<td>N\u01b0\u1edbc<\/td>\n<td>S\u1ed1 chi<\/td>\n<td>S\u1ed1 lo\u00e0i<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>B\u0103ng-la-\u0111\u00e9t<\/p>\n<p>Trung Qu\u1ed1c<\/p>\n<p>\u1ea5n \u0110\u1ed9<\/p>\n<p>In\u0111\u00f4n\u00eaxia<\/p>\n<p>Nh\u1eadt B\u1ea3n<\/td>\n<td>8<\/p>\n<p>26<\/p>\n<p>23<\/p>\n<p>10<\/p>\n<p>13<\/td>\n<td>20<\/p>\n<p>300<\/p>\n<p>125<\/p>\n<p>65<\/p>\n<p>237<\/td>\n<td>Philipin<\/p>\n<p>Singapore<\/p>\n<p>Sri Lanka<\/p>\n<p>Th\u00e1i Lan<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t Nam<\/td>\n<td>8<\/p>\n<p>6<\/p>\n<p>7<\/p>\n<p>12<\/p>\n<p>16<\/td>\n<td>54<\/p>\n<p>23<\/p>\n<p>14<\/p>\n<p>41<\/p>\n<p>92<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Nam Tri\u1ec1u ti\u00ean<\/p>\n<p>L\u00e0o<\/p>\n<p>Malaixia<\/p>\n<p>Myanma<\/p>\n<p>Papua New Guinea<\/td>\n<td>10<\/p>\n<p>8<\/p>\n<p>7<\/p>\n<p>20<\/p>\n<p>&#8211;<\/td>\n<td>13<\/p>\n<p>&#8211;<\/p>\n<p>44<\/p>\n<p>90<\/p>\n<p>26<\/td>\n<td>Ch\u00e2u Phi-Ma\u0111agaxca<\/p>\n<p>\u00d4xtr\u00e2ylia<\/p>\n<p>Ch\u00e2u M\u1ef9<\/td>\n<td>11<\/p>\n<p>4<\/p>\n<p>20<\/td>\n<td>40<\/p>\n<p>4<\/p>\n<p>45<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h4><u>II. C\u00e1c lo\u00e0i Tre tr\u00fac quan tr\u1ecdng \u1edf Vi\u1ec7t nam<\/u><\/h4>\n<p>Nguy\u1ec5n T\u00edch v\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1ee3p (1971) v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u1ebfp c\u00e1c lo\u00e0i Tre tr\u00fac v\u00e0o h\u1ecd Tre (<em>Bambusaceae<\/em>), song g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc (Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh L\u00fd,1993; S\u00e1ch \u0111\u1ecf Vi\u1ec7t Nam, ph\u1ea7n Th\u1ef1c v\u1eadt, 1996) \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c lo\u00e0i Tre tr\u00fac v\u00e0o c\u00e1c chi kh\u00e1c nhau c\u1ee7a h\u1ecd L\u00faa ho\u1eb7c h\u1ecd Ho\u00e0 th\u1ea3o (<em>Poaceae<\/em>). \u0110i\u1ec1u tra kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 \u0111\u1ecbnh danh \u0111ang c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n s\u1edbm gi\u1ea3i quy\u1ebft, b\u1edfi v\u00ec cho t\u1edbi nay ch\u01b0a bi\u1ebft c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00f3 bao nhi\u00eau lo\u00e0i, bao nhi\u00eau chi c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ean khoa h\u1ecdc ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp.<\/p>\n<p><strong>C\u00e1c lo\u00e0i c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf cao, hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a chu\u1ed9ng g\u00e2y tr\u1ed3ng:<\/strong><\/p>\n<p>Qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u tra kh\u1ea3o s\u00e1t \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t danh m\u1ee5c 9 lo\u00e0i Tre tr\u00fac quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t d\u1ef1a v\u00e0o gi\u00e1 tr\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng hi\u1ec7n t\u1ea1i, nhu c\u1ea7u c\u1ee7a s\u1ea3n xu\u1ea5t, ti\u1ec1m n\u0103ng khai th\u00e1c v\u00e0 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng r\u1eebng (B\u1ea3ng 2). C\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00f9ng v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i quan tr\u1ecdng nh\u01b0 Lu\u1ed3ng Thanh H\u00f3a (<em>Dendrocalamus membranaceus<\/em> Munro) \u1edf huy\u1ec7n Ng\u1ecdc L\u1ea1c, Thanh H\u00f3a; Tr\u00fac s\u00e0o (<em>Phyllostachys pubescens<\/em> Mazel ex Lehaie) \u1edf huy\u1ec7n Nguy\u00ean B\u00ecnh, Cao B\u1eb1ng, m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i Tre tr\u00fac kh\u00e1c \u1edf ph\u00eda Nam. C\u00f3 lo\u00e0i nh\u01b0 Le c\u00f3 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 di\u1ec7n t\u00edch r\u1ea5t l\u1edbn, song do gi\u00e1 tr\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng cao n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean trong b\u1ea3n danh s\u00e1ch; ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, Tr\u00fac s\u00e0o c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch nh\u1ecf song nhu c\u1ea7u s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 g\u00e2y tr\u1ed3ng l\u1ea1i kh\u00e1 l\u1edbn n\u00ean l\u1ea1i c\u00f3 m\u1eb7t trong danh s\u00e1ch n\u00e0y. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u1ea3o s\u00e1t, t\u00ecnh tr\u1ea1ng g\u00e2y tr\u1ed3ng v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh suy gi\u1ea3m v\u1ed1n gen c\u1ee7a lo\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd cho c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n ngu\u1ed3n gen c\u1ee7a lo\u00e0i trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p><strong><em>B\u1ea3ng 2. Danh m\u1ee5c m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i Tre tr\u00fac quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam.<\/em><\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Lo\u00e0i<\/td>\n<td>T\u00ean khoa h\u1ecdc<\/td>\n<td>T\u00ecnh tr\u1ea1ng<\/p>\n<p>g\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>T\u00ecnh tr\u1ea1ng<\/p>\n<p>v\u1ed1n gen<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>V\u1ea7u<\/td>\n<td><em>Arundinaria<\/em>sp.<\/td>\n<td>Hoang d\u1ea1i<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>L\u1ed3 \u00f4<\/td>\n<td><em>Bambusa procera<\/em>A.Chev. et A.Cam.<\/td>\n<td>Hoang d\u1ea1i<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m m\u1ea1nh<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Tre gai<\/td>\n<td><em>B. stenostachya<\/em>Hack.<\/td>\n<td>G\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u1ea1nh t\u00f4ng<\/td>\n<td><em>Dendrocalamus flagellifer<\/em>Munro<\/td>\n<td>G\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lu\u1ed3ng<\/td>\n<td><em>D. membranaceus<\/em>Munro<\/td>\n<td>G\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>T\u1ea7m v\u00f4ng<\/td>\n<td><em>D. strictus<\/em>(Roxb.) Nees<\/td>\n<td>G\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Tr\u00fac s\u00e0o<\/td>\n<td><em>Phyllostachys pubescens<\/em><\/td>\n<td>G\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m m\u1ea1nh<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Mai<\/td>\n<td><em>Sinocalamus giganteus<\/em>(Wall) Keng<\/td>\n<td>G\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Di\u1ec5n<\/td>\n<td><em>S. latiflorus<\/em>(Munro) McClure<\/td>\n<td>G\u00e2y tr\u1ed3ng<\/td>\n<td>Gi\u1ea3m<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>* Lu\u1ed3ng Thanh H\u00f3a<\/strong>l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y \u0111ang c\u00f3 nhi\u1ec1u tri\u1ec3n v\u1ecdng c\u1ea3 trong v\u00e0 ngo\u00e0i v\u00f9ng ph\u00e2n b\u1ed1 ch\u00ednh. Theo s\u1ed1 li\u1ec7u c\u1ee7a B\u1ed9 N\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00f4ng th\u00f4n (2001) th\u00ec di\u1ec7n t\u00edch r\u1eebng tr\u1ed3ng Tre tr\u00fac t\u1edbi cu\u1ed1i n\u0103m 1999 l\u00e0 73.516ha, trong \u0111\u00f3 ri\u00eang t\u1ec9nh Thanh H\u00f3a \u0111\u00e3 tr\u1ed3ng t\u1edbi 47.038ha, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 Lu\u1ed3ng. Lu\u1ed3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y tr\u1ed3ng th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng \u1edf H\u00f2a B\u00ecnh, Ph\u00fa Th\u1ecd v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ec9nh kh\u00e1c do ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p gi\u1ed1ng kh\u00e1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, d\u1ec5 nh\u00e2n gi\u1ed1ng b\u1eb1ng c\u00e0nh (c\u00e0nh chi\u1ebft), nhu c\u1ea7u ti\u00eau th\u1ee5 l\u1edbn n\u00ean c\u00e2y Lu\u1ed3ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f2n ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh ra nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o tr\u1ed3ng th\u1eed \u1edf ph\u00eda Nam, Lu\u1ed3ng c\u0169ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><strong>* Tr\u00fac s\u00e0o<\/strong>hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0 lo\u00e0i tr\u00fac \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan tr\u1ecdng \u1edf Cao B\u1eb1ng. Trong k\u1ebf ho\u1ea1ch tr\u1ed3ng c\u00e2y \u0111\u1eb7c s\u1ea3n c\u1ee7a Cao B\u1eb1ng, Tr\u00fac s\u00e0o chi\u1ebfm m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o (5000 ha) t\u1ea1i c\u00e1c huy\u1ec7n Ng\u00e2n S\u01a1n (1200 ha), Nguy\u00ean B\u00ecnh (1100 ha), B\u1ea3o L\u1ea1c, Ba B\u1ec3, H\u00f2a An v\u00e0 Th\u00f4ng N\u00f4ng. Do h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 di\u1ec7n t\u00edch v\u00e0 s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 hai nh\u00e0 m\u00e1y li\u00ean doanh v\u1edbi \u0110\u00e0i Loan s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u00e0nh t\u1eeb Tr\u00fac s\u00e0o \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 nguy\u00ean li\u1ec7u. Tr\u00fac s\u00e0o c\u00f3 ba d\u1ea1ng l\u00e0 Tr\u00fac m\u00e8o (tr\u00fac m\u1ed1c), Tr\u00fac v\u00e0ng v\u00e0 Tr\u00fac xanh. Theo kinh nghi\u1ec7m th\u1ef1c ti\u1ec5n trong s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u00e0nh, Tr\u00fac xanh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a chu\u1ed9ng h\u01a1n c\u1ea3 v\u00ec sau khi s\u1ea5y, m\u00e0nh tr\u00fac b\u00f3ng h\u01a1n. Khu v\u1ef1c N\u00e0 N\u1ecdi, Nguy\u00ean B\u00ecnh c\u00f3 Tr\u00fac xanh l\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu. C\u00e2y tr\u00fac c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh t\u1eeb 2,5 cm t\u1edbi 7 cm; \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng ven su\u1ed1i, ch\u00e2n n\u00fai, n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ed9 \u1ea9m cao v\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u00f2n t\u1ed1t. Kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u00e1c nhu c\u1ea7u v\u1ec1 gi\u1ed1ng Tr\u00fac s\u00e0o \u0111ang l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1edf ng\u1ea1i l\u1edbn c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tr\u1ed3ng r\u1eebng c\u1ee7a t\u1ec9nh Cao B\u1eb1ng c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ec9nh b\u1ea1n. \u0110\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u01b0a khu n\u00e0y th\u00e0nh khu gi\u1eef gi\u1ed1ng v\u00e0 cung c\u1ea5p gi\u1ed1ng cho tr\u1ed3ng r\u1eebng v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 khu b\u1ea3o t\u1ed3n c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a lo\u00e0i.<\/p>\n<p><strong>* L\u1ed3 \u00f4<\/strong>c\u00f3 ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ed9ng kh\u1eafp v\u00f9ng Nam Trung B\u1ed9 v\u00e0 \u0110\u00f4ng Nam B\u1ed9. Song do khai th\u00e1c l\u1ea1m d\u1ee5ng l\u00e0m nguy\u00ean li\u1ec7u, do \u0111\u1ed1t n\u01b0\u01a1ng l\u00e0m r\u1eaby m\u00e0 hi\u1ec7n nay di\u1ec7n t\u00edch r\u1eebng L\u1ed3 \u00f4 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf L\u00e2m \u0110\u1ed3ng. C\u00e1c t\u1ec9nh kh\u00e1c nh\u01b0 B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, B\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc, \u0110\u1ed3ng Nai \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 nhi\u1ec1u L\u1ed3 \u00f4, m\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t di\u1ec7n t\u00edch l\u1edbn. \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y hoang d\u1ea1i m\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y tr\u1ed3ng, ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 t\u1ea1o gi\u1ed1ng v\u00e0 tr\u1ed3ng r\u1eebng n\u00ean ch\u00fang \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nguy c\u01a1 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t.<\/p>\n<h4><u>III. C\u00e1c lo\u00e0i tr\u00fac qu\u00fd hi\u1ebfm \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t<\/u><\/h4>\n<p>Hi\u1ec7n c\u00f3 ba lo\u00e0i Tr\u00fac qu\u00fd hi\u1ebfm \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nguy c\u01a1 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t ngay t\u1ea1i khu ph\u00e2n b\u1ed1 cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m v\u00e0 c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o v\u1ec7. C\u00f3 lo\u00e0i hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f2n thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u m\u1eabu v\u1eadt, c\u00f3 lo\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 \u00edt \u1ecfi kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i. C\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u00f3 l\u00e0 :<\/p>\n<p>* Tr\u00fac vu\u00f4ng : <em>Chimonobambusa quadrangularis<\/em> (Fenzi) Makino<\/p>\n<p>* Tr\u00fac \u0111en : <em>Phyllostachys nigra<\/em> (Lodd.) Munro<\/p>\n<p>* Tr\u00fac h\u00f3a long : <em>P. bambusoides<\/em> Sieb. et Zucc. var. <em>aucro<\/em> Makino<\/p>\n<p><strong>Tr\u00fac \u0111en<\/strong>ho\u1eb7c <strong>Tr\u00fac t\u00edm<\/strong> hi\u1ec7n l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u00ec c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e2y \u00edt, v\u00f9ng ph\u00e2n b\u1ed1 h\u1eb9p, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a r\u00f5 trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh danh. Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh L\u00fd (1993) g\u1ecdi <em>Phyllostachys nigra<\/em> (Lodd.) Munro l\u00e0 Tr\u00fac \u0111en v\u00e0 Tr\u00fac c\u1ea7n c\u00e2u, c\u00f2n V\u0169 V\u0103n D\u0169ng (1978) g\u1ecdi lo\u00e0i \u0111\u00f3 l\u00e0 Tr\u00fac \u0111en, Tr\u00fac t\u00edm. S\u00e1ch \u0111\u1ecf Vi\u1ec7t Nam, ph\u1ea7n th\u1ef1c v\u1eadt (1996) c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t b\u1ea3o t\u1ed3n lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y \u1edf \u0110\u1ed3ng V\u0103n, H\u00e0 Giang.<\/p>\n<p><strong>Tr\u00fac vu\u00f4ng<\/strong>: Tr\u00fac vu\u00f4ng (<em>Chimonobambusa quadrangularis<\/em> (Fenzi) Makino) thu\u1ed9c chi Tr\u00fac vu\u00f4ng (<em>Chimonobambusa<\/em> Makino), chi n\u00e0y c\u00f3 kho\u1ea3ng 15 lo\u00e0i \u1edf ch\u00e2u \u00e1, c\u00f2n \u1edf Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 c\u00f3 1 lo\u00e0i (L\u00ea Nguy\u00ean (1970). \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i tr\u00fac c\u00f3 th\u00e2n nh\u1ecf, vu\u00f4ng ho\u1eb7c g\u1ea7n vu\u00f4ng, nh\u1eefng \u0111\u1ed1t ph\u00eda d\u01b0\u1edbi th\u01b0\u1eddng c\u00f3 r\u1ec5 bi\u1ebfn th\u00e0nh gai ng\u1eafn. Lo\u00e0i c\u00f3 ph\u00e2n b\u1ed1 \u1edf ph\u00eda Nam Trung Qu\u1ed1c, c\u00f2n \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, Tr\u00fac vu\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00f3 \u1edf v\u00f9ng \u0110\u00e8o Gi\u00f3, Ng\u00e2n S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i tr\u00fac \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t qu\u00fd hi\u1ebfm, c\u00f3 ph\u1ea1m vi ph\u00e2n b\u1ed1 qu\u00e1 h\u1eb9p, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y tr\u1ed3ng l\u1ea1i b\u1ecb khai th\u00e1c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, n\u00ean c\u1ea7n c\u00f3 ngay c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o v\u1ec7 t\u00edch c\u1ef1c.<\/p>\n<p><strong>Tr\u00fac h\u00f3a long<\/strong>l\u00e0 lo\u00e0i m\u1ecdc t\u1ea3n, c\u00f3 d\u00e1ng \u0111\u1eb9p, th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u1ed3ng l\u00e0m c\u1ea3nh \u1edf c\u00f4ng vi\u00ean ho\u1eb7c v\u01b0\u1eddn nh\u00e0. C\u00e2y c\u00f3 ph\u1ea1m vi ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ea5t h\u1eb9p, ch\u1ec9 t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf m\u1ed9t v\u00f9ng nh\u1ecf d\u01b0\u1edbi \u0110\u00e8o Gi\u00f3, Ng\u00e2n S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng. \u0110\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a lo\u00e0i n\u00e0y l\u00e0 ph\u1ea7n th\u00e2n v\u00e0 g\u1ed1c, c\u00e1c \u0111\u1ed1t ng\u1eafn l\u1ea1i, \u0111an ch\u00e9o nhau t\u1ea1o cho th\u00e2n c\u00e2y m\u1ed9t d\u00e1ng v\u1ebb h\u1ea5p d\u1eabn. Hi\u1ec7n nay tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng qua \u0110\u00e8o Gi\u00f3, nhi\u1ec1u nh\u00e0 d\u00e2n hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng thu th\u1eadp v\u00e0 b\u00e0y c\u00e1c c\u00e2y Tr\u00fac h\u00f3a long \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho kh\u00e1ch th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 hi\u1ec3m ho\u1ea1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng kh\u00f3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u1ee7a lo\u00e0i tr\u00fac n\u00e0y. C\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ea1i khu ph\u00e2n b\u1ed1, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111e do\u1ea1 v\u00e0 quy ho\u1ea1ch ngay khu b\u1ea3o t\u1ed3n <em>in situ<\/em> cho lo\u00e0i, c\u1ea7n ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng ngay c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0o v\u00e0 b\u00e1n c\u00e2y tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Khu v\u1ef1c \u0110\u00e8o Gi\u00f3, Ng\u00e2n S\u01a1n, Cao B\u1eb1ng l\u00e0 v\u00f9ng ph\u00e2n b\u1ed1 ch\u00ednh c\u1ee7a c\u1ea3 hai lo\u00e0i tr\u00fac qu\u00fd hi\u1ebfm, do v\u1eady Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u1ec9nh c\u1ea7n mau ch\u00f3ng khoanh khu v\u1ef1c n\u00e0y th\u00e0nh khu b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 thi h\u00e0nh ngay c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o v\u1ec7 tri\u1ec7t \u0111\u1ec3, c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady hai lo\u00e0i tr\u00fac tr\u00ean m\u1edbi tr\u00e1nh kh\u1ecfi n\u1ea1n b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n. Ngo\u00e0i ra c\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p nh\u00e2n gi\u1ed1ng ti\u00ean ti\u1ebfn (bao g\u1ed3m c\u1ea3 nu\u00f4i c\u1ea5y m\u00f4) \u0111\u1ec3 c\u00f3 nhanh m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e1c lo\u00e0i qu\u00fd hi\u1ebfm v\u00e0 g\u00e2y tr\u1ed3ng tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng c\u00e1c lo\u00e0i kinh t\u1ebf quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<h4><strong><u>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/u><\/strong><\/h4>\n<p>1. B\u1ed9 KH-CN-MT, 1996. S\u00e1ch \u0111\u1ecf Vi\u1ec7t Nam, ph\u1ea7n Th\u1ef1c v\u1eadt. Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n KHKT.<\/p>\n<p>2. L\u00ea Nguy\u00ean, 1970. Nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 g\u00e2y tr\u1ed3ng Tre tr\u00fac. Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u00f4ng th\u00f4n.<\/p>\n<p>3. Nguy\u1ec5n T\u00edch v\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1ee3p, 1971. T\u00ean c\u00e2y r\u1eebng Vi\u1ec7t Nam. Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u00f4ng th\u00f4n.<\/p>\n<p>4. Rao and Rao, 1995. Bamboo and Rattan Genetic Resources and Use. IPGRI-INBAR<\/p>\n<p>5. Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh L\u00fd, 1993. 1900 lo\u00e0i c\u00e2y c\u00f3 \u00edch \u1edf Vi\u1ec7t Nam. Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>6. V\u0169 V\u0103n D\u0169ng, 1978. Th\u00e0nh ph\u1ea7n v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e1c lo\u00e0i Tre n\u1ee9a c\u1ee7a mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p><strong>conservation of precious and rare bamboo species in Vietnam<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Summary:<\/em><\/strong>Vietnam has a large number (about 100) of bamboo species of which 9 species have been considered as economically valuable and some of them are very rare. These bamboo species are exploited strongly so that their genetic resources are seriously depleted. Some species such as <em>Chimonobambusa quadrangularis<\/em> (Fenzi) Makino, <em>Phyllostachys nigra<\/em> (Lodd.) Munro and <em>P. bambusoides<\/em> Sieb. et Zucc. var. <em>aucro<\/em> Makino are in danger of extinction. Sustainable use and effective conservation measures are needed to save and develop these bamboo resources.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tre tr&uacute;c v\u1edbi kho\u1ea3ng 1250 lo&agrave;i c\u1ee7a 75 chi c&oacute; \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u1edf m\u1ecdi ch&acirc;u l\u1ee5c tr\u1eeb ch&acirc;u &Acirc;u. Ch&acirc;u &aacute; \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi&agrave;u v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v&agrave; ch\u1ee7ng lo\u1ea1i Tre tr&uacute;c, v\u1edbi kho\u1ea3ng 65 chi v&agrave; 900 lo&agrave;i (Rao and Rao, 1995), trong \u0111&oacute; theo Biswas (1995) th&igrave; Vi\u1ec7t Nam c&oacute; t\u1edbi 92 lo&agrave;i v&agrave; 16 chi (B\u1ea3ng 1). V\u0169 V\u0103n D\u0169ng (1978) \u0111&atilde; \u0111\u01b0a ra danh s&aacute;ch c\u1ee7a 45 lo&agrave;i Tre tr&uacute;c, c&ograve;n Nguy\u1ec5n T\u1eed \u01b0\u1edfngv&agrave; Nguy\u1ec5n \u0110&igrave;nh H\u01b0ng (1995) th&igrave; th&ocirc;ng b&aacute;o r\u1eb1ng c&oacute; kho\u1ea3ng 150 lo&agrave;i Tre tr&uacute;c thu\u1ed9c 20 chi \u1edf Vi\u1ec7t Nam. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8598"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19303,"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8598\/revisions\/19303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vafs.gov.vn\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}